Blote billetjes in het gras (snijbonenstamppot uit Brabant)
Aardappelen en snijbonen samen gaar koken, fijnstampen met boter en melk en dan de witte bonen erdoor: meer is deze ouderwetse stamppot niet. Met een rookworst erbij staat hij in 25 minuten op tafel voor twee. In de volksmond heet het gerecht ‘blote billetjes in het gras’: de bleke witte bonen liggen als kleine billetjes tussen het groen van de snijbonen. Waar het precies vandaan komt, is niet zeker. Groningen, Brabant en Limburg eisen het allemaal op, en in grote delen van het land kennen ze het als eenvoudige winterkost.
Schil de aardappelen en snijd ze in gelijke stukken.
Kook de aardappelen en de snijbonen in een pan met weinig water en een snufje zout in ± 15 minuten gaar.
Verwarm intussen de rookworst ± 15 minuten in een pan met heet water dat net niet kookt.
Spoel de witte bonen in een zeef af onder koud stromend water en laat ze goed uitlekken.
Giet de aardappelen en de snijbonen af en stamp ze fijn met een pureestamper.
Roer de boter en zoveel warme melk erdoor tot een smeuïge stamppot ontstaat.
Schep de witte bonen erdoor en warm alles nog even door op laag vuur.
Breng op smaak met zout en peper, snijd de rookworst in plakken en leg die op de stamppot.
Tips
Aardappelen en snijbonen ongelijk gaar: Snijd de aardappelen in gelijke, niet te grote stukken zodat ze in dezelfde 15 minuten gaar zijn als de snijbonen. Zijn de aardappelen nog hard terwijl de bonen al zacht zijn, dan wordt de stamppot klonterig in plaats van smeuïg.
Witte bonen pas na het stampen erdoor: Schep de witte bonen door de stamppot als het stampen klaar is, zodat ze heel blijven. Dan liggen ze als lichte vlekjes tussen het groen, en daar dankt het gerecht zijn bijnaam aan.
Spoel de witte bonen goed af: Spoel de bonen uit de pot af tot het water helder is en laat ze even uitlekken. Anders geven ze een bewaarsmaak en te veel vocht aan de stamppot af.
Te veel melk in één keer: Voeg de melk in kleine scheutjes toe terwijl je roert. Zo houd je grip op de dikte en voorkom je dat de stamppot te slap wordt.
Laat de rookworst niet koken: Houd het water rond de rookworst net onder de kook. Kookt het echt, dan knapt het vel en lopen vet en smaak eruit.
Veelgestelde vragen
Waarom heet dit gerecht billetjes in het gras?
De naam komt van het uiterlijk: de lichte witte bonen liggen als kleine blote billetjes tussen de groene snijbonen, het gras. Het is een oude volksnaam die in verschillende delen van Nederland wordt gebruikt.
Kan ik deze stamppot van tevoren maken en later opwarmen?
Ja. Bewaar de stamppot en de rookworst apart afgedekt in de koelkast. Warm de stamppot rustig op met een scheutje melk en verwarm de rookworst opnieuw in heet water.
Kan ik verse snijbonen gebruiken in plaats van panklare?
Ja. Was ze, haal de draadjes eraf en snijd ze schuin in dunne reepjes voordat je ze met de aardappelen kookt. Houd er rekening mee dat de gaartijd iets kan afwijken.
Moet ik de witte bonen nog koken?
Nee, witte bonen uit een pot zijn al gaar. Spoel ze af, schep ze door de warme stamppot en warm alles even door op laag vuur.
Kan ik een andere worst gebruiken?
Dat kan. Braadworstjes bak je in ± 10 minuten bruin in wat boter; het bakvet kun je door de stamppot scheppen. Een slagersrookworst verwarm je net als een gewone rookworst.
