Aardappelen worden gestampt met witlof dat eerst in boter is aangefruit en daarna gestoofd met crème fraîche, aangevuld met peterselie en nootmuskaat. Het geheel gaat onder geraspte kaas en zelfgemaakt paneermeel van oud witbrood de oven in, zodat er een korstje ontstaat. Reken op ongeveer 55 minuten van schillen tot serveren. Wie de witte kern van het witlof verwijdert, voorkomt een bittere bijsmaak in de stamppot.
Het aantal porties is een schatting op basis van de ingrediënten.
Instructies
-
Schil de aardappelen en snijd ze in gelijke stukken.
-
Kook de aardappelen in ruim water met zout in ongeveer 20 minuten gaar.
-
Snijd ondertussen het witlof in stukjes; verwijder de kern als u niet van een bittere smaak houdt.
-
Verhit de boter in een pan en fruit het witlof hierin glazig.
-
Voeg de crème fraîche toe en laat het witlof met het deksel op de pan 5 minuten stoven.
-
Giet de aardappelen af en stamp ze fijn tot een massa.
-
Meng het witlof door de aardappelmassa.
-
Hak de peterselie fijn en roer dit door de stamppot.
-
Breng op smaak met peper, zout en nootmuskaat.
-
Maal het witbrood in de keukenmachine fijn tot paneermeel.
-
Doe de massa over in een ingevette ovenschaal en bestrooi met de geraspte kaas en het paneermeel.
-
Leg hier en daar een klontje boter en zet de schaal 10 minuten in de op 200°C voorverwarmde oven (als het gerecht nog warm is, anders wat langer).
Tips
- Te veel vocht van het witlof: Witlof laat tijdens het stoven veel vocht los, waardoor de stamppot slap kan worden. Giet overtollig vocht af voordat u het witlof door de aardappelmassa mengt, zodat de stamppot stevig genoeg blijft voor de ovenschaal.
- Aardappelen te nat gestampt: Laat de afgegoten aardappelen even zonder deksel in de pan staan zodat resterend vocht kan verdampen voordat u ze stampt. Anders wordt de massa waterig en trekt de kaaskorst bovenop niet goed dicht in de oven.
- Kern van het witlof: De kern bevat de meeste bitterstoffen, dus snijd die er met een schuine punt uit als u een mildere stamppot wilt. Houdt u wel van die bittere toets, laat de kern er dan gewoon in.
- Gelijke stukken aardappel: Snijd de bintjes echt in even grote stukken, anders zijn de kleinere stukken al gaar terwijl de grotere nog hard zijn na de 20 minuten kooktijd. Dat geeft een ongelijke, klonterige stamppot.
- Paneermeel verbrandt sneller dan kaas: Zelfgemaakt paneermeel van oud witbrood kleurt en verbrandt sneller dan gekocht paneermeel. Houd de schaal de laatste minuten in de oven goed in de gaten, zodat de korst goudbruin wordt in plaats van zwart.
Variaties
- Westfriese stamppot met trassi en groene chilipepper: Een Surinaamse variant op de klassieke stamppot. De witlof wordt met boter, trassi en fijngesneden groene chilipepper gestoofd, wat een umami-rijke en pittige smaak geeft. De crème fraîche blijft, maar wordt aangevuld met een scheutje limoensap. Serveer met gebakken bacondeunen voor extra textuur.
- Westfriese stamppot met ketjap en bosui: Een Indonesische twist op het Westfriese recept. Voeg bij het stoven van het witlof twee eetlepels ketjap manis toe en garneer met geroosterde bosui. De nootmuskaat en peterselie blijven behouden, maar de zoute smaak van ketjap vervangt deels het zout. Perfect met een gekookt ei en knapperig gebakken ui.
- Westfriese stamppot met venkel en mosterd: Een Noord-Nederlandse variant waarbij witlof wordt vervangen door vers fenkelknol. De fenkel krijgt een dillerdressing in plaats van louter crème fraîche, aangevuld met grove mosterd. Het witbroodkruim blijft voor de binding en textuur. Een lichtere, frissere versie van het origineel.
Veelgestelde vragen
Kan ik deze stamppot van tevoren maken en later afbakken?
Ja, u kunt de aardappel-witlofmassa in de ovenschaal doen, met kaas en paneermeel bestrooien en afgekoeld in de koelkast bewaren tot u hem nodig heeft. Is de schaal koud, zet hem dan wat langer dan de aangegeven 10 minuten in de oven tot de bovenkant goudbruin is.
Kan ik crème fraîche vervangen door iets anders?
U kunt crème fraîche vervangen door roomkaas of volle yoghurt, maar de smaak wordt dan minder rijk en romig. Zure room is een goed alternatief dat qua smaak en structuur dicht bij crème fraîche komt.
Waarom wordt mijn stamppot waterig?
Dit komt meestal doordat de aardappelen niet goed zijn afgegoten voor het stampen, of doordat het witlof te veel vocht bevat na het stoven. Laat de aardappelen na het afgieten even goed uitstomen voordat u ze stampt.
Kan ik ander brood gebruiken voor het paneermeel?
Ja, oud bruin brood werkt ook goed, al krijgt de korst dan een iets donkerdere kleur. Vermijd zacht, vers brood, want dat maalt niet fijn genoeg en geeft geen krokant laagje.
Moet ik de kern van het witlof altijd verwijderen?
Nee, dat is optioneel. De kern bevat de meeste bitterstoffen, dus verwijder hem alleen als u niet van een lichtbittere smaak houdt.
