Twee lagen speculaasdeeg met een dikke laag amandelspijs ertussen: dat is het idee achter deze gevulde speculaas. Het deeg maak je met zelfrijzend bakmeel, bruine basterdsuiker en speculaaskruiden, daarna snijd je de boter erdoor en kneed je alles met melk tot een samenhangend geheel. De bovenkant gaat onder de eidooier en witte amandelen de oven in, zodat hij goudbruin bakt. Reken op ongeveer 60 minuten in totaal, en laat hem plat afkoelen voor je aansnijdt, anders valt de vulling uit elkaar.
Het aantal porties is een schatting op basis van de ingrediënten.
Instructies
-
Verwarm de oven voor op 150°C en beboter een bakplaat
-
Doe het zelfrijzend bakmeel, een snufje zout, de speculaaskruiden en de bruine basterdsuiker in een kom
-
Snijd de boter met twee messen fijn door het bakmeelmengsel
-
Voeg de melk toe en kneed alles tot een samenhangend deeg
-
Verdeel het deeg in twee gelijke helften
-
Druk de eerste deeghelft uit op de bakplaat in de gewenste vorm, zoals een staaf, rechthoek of hart
-
Spreid de amandelspijs hierover uit tot 1 cm van de rand
-
Leg de tweede deeghelft erop en druk de randen goed op elkaar aan
-
Klop de eidooier los met een scheutje melk en bestrijk hiermee de bovenkant van het deeg
-
Versier de bovenkant met de witte amandelen
-
Schuif de bakplaat iets onder het midden van de oven en bak de speculaas in 30 tot 45 minuten goudbruin en gaar
-
Laat de gevulde speculaas plat liggend volledig afkoelen voordat je hem aansnijdt
Tips
- Boter te zacht laten worden: Gebruik de boter koud uit de koelkast, anders wordt het deeg plakkerig en moeilijk te verwerken. Snijd hem in blokjes voordat je begint, dat maakt het fijnsnijden met de messen makkelijker.
- Amandelspijs te dicht bij de rand: Als je de spijs helemaal tot de rand uitsmeert, breekt het deeg vaak open tijdens het bakken doordat de vulling eruit wil lopen. Houd echt die centimeter marge aan en druk de randen daarna stevig dicht met je vingers.
- Deeg gelijkmatig verdelen: Weeg de twee deeghelften even zwaar af, zodat de onder- en bovenkant even dik worden. Dit voorkomt dat de speculaas aan één kant sneller gaar is dan aan de andere.
- Te vroeg aansnijden: De vulling is direct uit de oven nog vloeibaar heet en het deeg moet stevig worden tijdens het afkoelen. Snijd de speculaas pas aan als hij volledig is afgekoeld, anders valt hij uit elkaar.
- Bewaren voor optimale versheid: Bewaar de afgekoelde speculaas in een goed gesloten trommel op kamertemperatuur, dan blijft hij enkele dagen lekker mals. Snijd pas vlak voor serveren de plakken die je nodig hebt.
Variaties
- Gevulde speculaas met surinaamse noten en melasse: Het klassieke recept met Surinaamse accenten: vervang een deel van de amandelspijs door fijngestampte paranoten en voeg een lepel melasse toe aan het deeg voor diepere smaak. De noten geven een ruwere textuur en subtiele bitterheid die goed aansluit bij de speculaaskruiden.
- Gevulde speculaas met indische nootmuskaat en gember: Werk het originele recept uit met extra nootmuskaat en fijngeraspt vers gember in het deeg. Vervang een derde van de amandelspijs door een mengsel van gemaakte pisang goreng-achtige smaak met wat fijne palmsuiker. Dit brengt Indische kruidigheid naar het traditionele Hollandse gebakje.
- Gevulde speculaas met amandelspijs en karwij: Voeg karwijzaad toe aan het bakmeel (een halve theelepel) naast de bestaande speculaaskruiden voor extra diepte. Dit sluit aan bij de Nederlandse baktraditie en geeft het gebak een klassiekere, regionaalse smaak zonder ingewikkelde toevoegingen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang kan ik de gevulde speculaas van tevoren maken?
De speculaas is enkele dagen houdbaar in een goed gesloten trommel op kamertemperatuur. Bak hem gerust een dag van tevoren, dan heeft hij ook meer tijd om volledig af te koelen en mooi op te stijven.
Kan ik kant-en-klare amandelspijs vervangen door zelfgemaakte spijs?
Ja, dat kan, zolang de spijs stevig genoeg is om uit te spreiden zonder te vloeien. Let op dat zelfgemaakte spijs vaak vochtiger is, waardoor de vulling tijdens het bakken kan gaan lekken.
Wat is de meest gemaakte fout bij het vullen van de speculaas?
De amandelspijs te dicht tegen de rand uitspreiden, waardoor de vulling er tijdens het bakken uitloopt. Houd daarom de rand van 1 cm rondom vrij, zoals in de bereiding staat.
Waarom moet de speculaas plat afkoelen voordat ik hem aansnijd?
De vulling is direct uit de oven nog erg zacht en kan uitzakken of scheuren als je het gebak dan al beweegt of aansnijdt. Door plat te laten afkoelen blijft de vorm mooi intact en snijdt de speculaas strakker aan.
Kan ik zelfrijzend bakmeel vervangen door gewone bloem?
Dat wordt afgeraden, want zelfrijzend bakmeel bevat rijsmiddel dat nodig is voor de structuur van het deeg. Gewone bloem geeft een platter en minder luchtig resultaat.
Kan ik de witte amandelen weglaten of vervangen?
Je kunt ze weglaten zonder dat dit de smaak van de speculaas beïnvloedt, ze zijn puur decoratief. Grof gehakte amandelen of amandelschaafsel werken ook prima als alternatief.
