Boerenkool met aardappelen, gaar gekookt en gestampt tot een geheel, krijgt hier smeuïgheid van warme melk met grove mosterd. De belegen kaas gaat er in blokjes doorheen en smelt in de warme stamp tot draderige slierten. Los gebakken spekreepjes, knapperig en verkruimeld, komen als laatste erover. Zout en peper naar smaak, verder geen toevoegingen. In ongeveer 40 minuten staat de stamppot op tafel, klaar om direct te serveren zolang de kaas nog smelt.
Het aantal porties is een schatting op basis van de ingrediënten.
Bak de spekreepjes in een droge koekenpan op middelhoog vuur knapperig en verkruimel ze.
Kook de boerenkool en de aardappelen in weinig water met wat zout in ± 30 minuten gaar.
Giet het kooknat af.
Verwarm de melk met de mosterd in een steelpannetje.
Stamp de aardappelen en de boerenkool met een stamper door elkaar.
Voeg al roerend de warme melk met mosterd toe tot een smeuïge stamppot ontstaat.
Schep de kaasblokjes door de stamppot tot ze smelten.
Breng op smaak met zout en peper.
Strooi het verkruimelde spek over de stamppot en serveer direct.
Tips
Te veel kooknat maakt de stamppot slap: Giet het kooknat echt goed af en laat de aardappelen en boerenkool even stomen in de pan voordat je gaat stampen. Blijft er vocht achter, dan wordt de stamppot waterig ondanks de melk die je later toevoegt.
Kies kruimige aardappelen voor een smeuïge stamp: Gebruik een kruimige aardappelsoort, deze breekt makkelijker en zuigt de warme melk beter op. Vastkokende aardappelen geven een plakkerige, minder luchtige stamppot.
Kaas klontert als stamppot te snel afkoelt: Schep de kaasblokjes er direct door terwijl de stamppot nog goed heet is van het stampen en de warme melk. Wacht je te lang, dan smelt de kaas niet goed en blijven er taaie klontjes zitten.
Verkruimel het spek pas na het bakken: Laat de spekreepjes eerst goed knapperig bakken op middelhoog vuur voordat je ze verkruimelt, anders worden ze zacht en verliezen ze hun bite. Verkruimel ze pas vlak voor het over de stamppot strooien, zo blijft het spek knapperig bij het serveren.
Mosterd in koude melk lost slecht op: Voeg de mosterd pas toe als de melk al warm wordt in het steelpannetje, zo mengt hij gelijkmatig door de melk. In koude melk blijft de mosterd vaak als klontjes drijven en verdeelt hij zich ongelijk door de stamppot.
Variaties
Boerenkoolstamppot met trassi en kabeljauw: Een Indonesische draai op de klassieke stamppot. Vervang de spekreepjes door gebakken stukjes kabeljauw en voeg een halve theelepel trassi toe aan de melk-mosterdmengsel. De umami van de trassi geeft diepte aan de aardappel-boerenkoolmix. Afmaken met geroosterde uitjes voor extra textuur.
Boerenkoolstamppot met peper en plantaardige bacon: Een plantaardige versie met gerookt paprikapoeder en zoute plantaardige baconbits in plaats van spekreepjes. Voeg een snufje gerookt paprika toe aan de melk-mosterdmengsel voor diepere smaak. Ideaal voor wie de klassieke textuur en rookaroma wil behouden zonder vlees.
Boerenkoolstamppot met zoete aardappel en ketjap: Vervang helft van de normale aardappelen door zoete aardappel en voeg één eetlepel ketjap manis toe aan de melk-mosterdmengsel. Dit geeft een Surinaams-Hollandse smaak met lichte zoetheid. Behoud de spekreepjes en kaas voor structuur en zoutgehalte.
Veelgestelde vragen
Kan ik deze stamppot van tevoren maken en later opwarmen?
Ja, je kunt de stamppot een dag van tevoren maken en koel bewaren. Warm hem rustig op in een pan op laag vuur en roer regelmatig, zodat de kaas niet aanbrandt. Het verkruimelde spek kun je het beste apart bewaren en pas na het opwarmen erover strooien, zodat het knapperig blijft.
Kan ik de belegen kaas vervangen door een andere soort?
Je kunt oude kaas gebruiken voor een pittigere smaak, of jonge belegen kaas voor iets milders. Zachte kaassoorten zoals brie of jonge kaas raden we af, omdat ze minder goed smelten en de stamppot minder smeuïg maken.
Wat is een veelgemaakte fout bij het bereiden van deze stamppot?
Een veelgemaakte fout is te veel kooknat aan de aardappelen en boerenkool laten zitten, waardoor de stamppot te nat wordt. Giet het kooknat daarom goed af voordat je gaat stampen.
Kan ik panklare boerenkool vervangen door verse boerenkool die ik zelf snijd?
Ja, dat kan, maar houd er rekening mee dat verse boerenkool schoongemaakt en fijngesneden moet worden voordat je hem meekookt. De kooktijd van ± 30 minuten geldt voor panklare boerenkool; bij zelf gesneden boerenkool kan de gaartijd iets afwijken.
Kan ik de spekreepjes weglaten voor een vegetarische versie?
Ja, je kunt de spekreepjes achterwege laten. De stamppot blijft dan zonder het knapperige element, maar de smaak van de mosterd en kaas blijft goed behouden.
