Aardappelpuree met prei, bacon en zongedroogde tomaten, aangevuld met plakjes rookworst en een lepel mosterd ernaast. De bacon wordt eerst knapperig gebakken in boter, waarna de prei in dezelfde pan kort wordt roerbakken. Zo blijft die pan met bakvet bruikbaar en trekt de prei de smaak van de bacon aan. Kookvocht van de aardappelen zorgt voor een smeuïge puree in plaats van een droge stamp. In totaal ben je hier ongeveer 40 minuten mee bezig, van schillen tot serveren.
Het aantal porties is een schatting op basis van de ingrediënten.
Kook de aardappelen in ± 20 minuten gaar in gezouten water.
Verhit ondertussen de rookworsten volgens de verpakking in een pan met water.
Verhit 2 eetlepels boter in een koekenpan en bak de bacon knapperig.
Haal de bacon uit de pan en snijd hem in reepjes.
Verhit de rest van de boter in dezelfde pan en roerbak de prei ± 3 minuten.
Laat de zongedroogde tomaten uitlekken en snijd ze in reepjes.
Giet de aardappelen af en vang het kookvocht op.
Stamp de aardappelen fijn en voeg zoveel kookvocht toe dat een smeuïge puree ontstaat.
Meng de puree met de prei, de bacon en de zongedroogde tomaten en breng op smaak met zout en peper.
Snijd de rookworsten in plakken en serveer ze bij de stamppot.
Serveer de stamppot met mosterd erbij.
Tips
Prei te lang roerbakken: Panklare prei is al gesneden en heeft weinig tijd nodig. Bak hem echt maar 3 minuten op stevig vuur, anders wordt hij slap en verliest hij zijn frisse bite in de stamppot.
Bewaar het kookvocht warm: Giet het kookvocht af in een kom of pan en houd het apart warm terwijl je de aardappelen stampt. Koud kookvocht maakt de puree onnodig klonterig en kost je extra roerwerk.
Bacon verbrandt in restboter: Omdat je de bacon knapperig bakt in boter voordat je de prei erin roerbakt, kunnen er donkere bakresten in de pan achterblijven. Veeg de pan eventueel kort schoon voor je de rest van de boter erin verhit, anders proeft de prei verbrand.
Zongedroogde tomaten goed uitlekken: Laat de tomaten echt goed uitlekken voordat je ze in reepjes snijdt. Te veel achterblijvende olie maakt de puree vettig en verstoort de smeuïge structuur die je met het kookvocht juist probeert te bereiken.
Rookworst en puree gelijk warm: Verhit de rookworsten in dezelfde 20 minuten als de aardappelen koken, dan zijn beide onderdelen precies op tijd klaar en hoef je niets achteraf op te warmen.
Variaties
Preistamppot met rookworst en ketjap manis: Een Indonesisch-Nederlandse variant waarbij zongedroogde tomaten worden vervangen door ketjap manis en een eetlepel trassi. Dit geeft de stamppot een zoete en umami-rijke smaak die goed aansluit bij Indische smaken. De rookworst blijft het anker van het gerecht.
Preistamppot met gerookt vlees en plantain: Een Surinaamse invulling waarbij je de prei deels vervangt door fijngehakte spinazie en toevoegt enkele stukjes plantain bij de aardappelen. De bacon en rookworst geven het gerecht body, terwijl plantain een voedingsvoller karakter geeft. Traditioneel gegeten in Surinaamse huishoudens.
Preistamppot met spekjes en jonge ui: Een vereenvoudigde variant zonder zongedroogde tomaten, waarbij je extra jonge ui en fijne stukjes knapperig spek toevoegt aan de gestampte prei en aardappel. De rookworst blijft, maar het gerecht wordt lichter en meer aards. Perfect als werkdagvariatie.
Veelgestelde vragen
Kan ik deze stamppot van tevoren maken en later opwarmen?
Ja, bereid de puree met prei, bacon en zongedroogde tomaten volledig zoals aangegeven en laat afgekoeld in de koelkast staan. Warm de stamppot op in een pan op laag vuur en verhit de rookworst apart opnieuw in water.
Kan ik de zongedroogde tomaten op olie vervangen door gedroogde zongedroogde tomaten zonder olie?
Dat kan, maar week ze dan eerst in warm water tot ze zacht zijn en laat ze goed uitlekken voordat je ze in reepjes snijdt. Het resultaat is iets minder smeuïg dan met de exemplaren op olie.
Wat ga ik mis als ik te veel kookvocht door de puree meng?
Voeg het kookvocht geleidelijk toe terwijl je stampt, zodat je de smeuïgheid onder controle houdt. Te veel in één keer maakt de puree snel te dun en dat is lastig te herstellen.
Kan ik de bacon vervangen door spekjes?
Ja, spekjes werken prima als vervanging en bak je op dezelfde manier knapperig in de boter voordat je ze uit de pan haalt.
Waarom moet ik de prei maar 3 minuten roerbakken?
De prei hoeft alleen te slinken en zacht te worden, niet volledig gaar te koken; hij gaart verder door de warmte van de puree. Langer bakken maakt de prei te slap en laat minder bite over in de stamppot.
