Rundertartaar wordt hier niet rauw gegeten maar gestoomd, gemengd met een kruidenpasta van ui, knoflook uit de knijper, gehakte gepofte kemirienoten, ketoembar, sambal manis en laos. Ei en opgeloste santen zorgen voor de binding, waarna het geheel in een kommetje de stomer ingaat. Twintig minuten op middelhoog vuur is genoeg om het gehaktmengsel gaar te krijgen. In totaal ben je ongeveer 35 minuten bezig, inclusief het snipperen en mengen vooraf.
Het aantal porties is een schatting op basis van de ingrediënten.
Snipper de ui en pers de knoflook fijn met de knijper
Hak de gepofte kemirienoten fijn
Klop het ei los in een kommetje
Los de santen op in een kop heet water
Meng de ui, knoflook, kemirienoten, ketoembar, sambal manis en laos goed door elkaar
Meng dit kruidenmengsel door de tartaar
Voeg het losgeklopte ei toe en meng dit goed door het gehaktmengsel
Voeg de opgeloste santen toe en meng alles goed door elkaar
Schep het gehaktmengsel in een kommetje
Zet het kommetje in een rijststomer of op een omgekeerd schoteltje in een pan met een bodem water
Stoom het gehaktmengsel 20 minuten gaar op middelhoog vuur
Tips
Santen niet goed opgelost klontert: Gebruik echt heet water en roer de santen goed glad voordat je het door het gehaktmengsel schept. Klontjes santen zorgen voor vlekken van vet in de gestoomde tartaar en een ongelijke structuur.
Verdeel het mengsel over meerdere kommetjes: Een dikke laag gehaktmengsel in één groot kommetje stoomt ongelijk gaar. Gebruik liever een paar kleinere kommetjes zodat de warmte overal even snel doordringt in de 20 minuten stoomtijd.
Deksel laat condens in het mengsel druppen: Bij stomen verzamelt zich vocht op het deksel van de pan of stomer. Dek het kommetje losjes af met aluminiumfolie voordat je het gaat stomen, zodat er geen waterdruppels in het gehaktmengsel vallen.
Controleer het waterniveau in de pan: Bij 20 minuten stomen op middelhoog vuur kan de bodem water flink verdampen. Zorg dat de pan vooraf voldoende water heeft zodat deze niet droogkookt tijdens het stomen.
Laat de tartaar iets rusten na het stomen: Serveer de gestoomde tartaar met stoomrijst en een frisse zure bijgerecht zoals atjar, dit balanceert de kruidige en hartige smaken van de kemirienoten en sambal manis goed.
Variaties
Gestoomde tartaar met trassi en sambal: Een rijkere variant waarbij de kemirienoten vervangen worden door fijngestampte trassi (garnalenpasta) voor meer umami. Dit geeft de tartaar een dieper, zoutiger karakter. De santen blijft behouden voor de binding en zacht-kruimige textuur.
Surinaamse gekruide tartaar met pinda: Vervang de kemirienoten door fijngehakte geroosterde pinda's en voeg geraspt kokosvruchtvlees toe. Gebruik in plaats van laos een beetje fijngesneden schotelkruid. Dit sluit beter aan bij Surinaamse smaken en maakt het gerecht minder krudig.
Hollandse gestoomde tartaar met ui en ei: Een vereenvoudigde huishuuden-variant met alleen ui, knoflook, ketjap en peterselie als kruidigheid. De exotische ingrediënten (laos, kemiri, ketoembar) worden weggelaten. Het gerecht wordt gebonden met extra ei in plaats van santen, voor een lichter resultaat.
Veelgestelde vragen
Kan ik de gestoomde tartaar van tevoren maken en later opwarmen?
Ja, je kunt het kommetje na het stomen laten afkoelen en afgedekt in de koelkast zetten. Warm het geheel voor gebruik goed door, bijvoorbeeld opnieuw kort stomen, tot het weer heet is.
Ik heb geen gepofte kemirienoten, kan ik die vervangen?
Je kunt ongezouten cashewnoten of macadamianoten gebruiken als vervanger, fijngehakt zoals de kemirienoten. De smaak wordt iets minder specifiek, maar de textuur van het gehaktmengsel blijft goed.
Kan ik kokosmelk uit een pak gebruiken in plaats van santenpoeder?
Ja, dat kan, gebruik dan een vergelijkbare hoeveelheid vloeistof zodat het gehaktmengsel niet te nat wordt. Let op dat je de santen in het recept oplost in heet water voordat je die toevoegt; bij kokosmelk uit een pak sla je die stap gewoon over en voeg je de kokosmelk direct toe.
Waarom valt mijn gestoomde tartaar uit elkaar of blijft die te nat?
Dit komt meestal doordat het ei en de opgeloste santen niet goed genoeg door het gehaktmengsel zijn gemengd. Meng beide toevoegingen grondig door voordat je het mengsel in het kommetje schept, zodat het mengsel tijdens het stomen mooi bindt.
Kan ik de sambal manis vervangen door een andere sambal?
Sambal manis heeft een zoetere, dikkere smaak dan bijvoorbeeld sambal oelek. Gebruik je een andere sambal, dan wordt het gerecht pittiger en minder zoet; voeg dan eventueel wat extra zoetheid toe om dat te compenseren.
