Aardappelen en appels koken hier samen in één pan met een lap licht gerookt, doorregen spek erbovenop, zodat het vet meegaart in het kookvocht. Na 25 minuten stamp je alles grof door elkaar, breng je op smaak met peper en leg je het spek in plakken terug op de stamppot. De combinatie van zoete en zure appels geeft tegenwicht aan het zoute spek. In ongeveer 40 minuten staat deze hollandse stamppot op tafel, met de winter als vanzelfsprekend seizoen.
Het aantal porties is een schatting op basis van de ingrediënten.
Leg het licht gerookte, doorregen spek samen met de aardappelen in de pan.
Leg de appels bovenop de aardappelen en het spek.
Voeg water toe en kook alles 25 minuten op middelhoog vuur, tot de aardappelen gaar zijn.
Haal het spek uit de pan.
Stamp de aardappelen en de appels samen fijn tot een grove stamppot.
Breng de stamppot op smaak met peper.
Snijd het spek in plakken en leg die op de stamppot.
Tips
Zure en zoete appels te klein snijden: Snijd de appels in grove parten in plaats van kleine blokjes, anders vallen ze na het koken helemaal uit elkaar en wordt de stamppot te waterig. Grove stukken geven ook meer bite in het eindresultaat.
Te veel water toevoegen: Giet alleen zoveel water in de pan dat de aardappelen en het spek net onderstaan, niet de appels erbovenop. Te veel vocht maakt de stamppot na het stampen slap en smaakarm.
Kies vaste aardappelen voor grove structuur: Gebruik vastkokende of licht kruimige aardappelen in plaats van sterk kruimige soorten, zodat de stamppot grof blijft in plaats van een gladde puree te worden.
Laat het spek even rusten voor het snijden: Laat het spek na het uit de pan halen een paar minuten liggen voordat je het in plakken snijdt. Dan blijft het spek mooi heel en vallen de plakken niet uit elkaar.
Peper vergeten proeven na het stampen: Proef de stamppot altijd nadat je hem hebt fijngestampt, want de zoetheid van de appels vraagt vaak om meer peper dan je in eerste instantie zou verwachten.
Variaties
Hete bliksem met ketjap en trassi: Een Indische variant waarbij het spek wordt vervangen door gerookt vlees en trassi wordt toegevoegd aan het kookwater voor diepte. De appels blijven voor de zoetheid, maar werken nu samen met de umami van trassi. Typisch hoe Indische koks Nederlandse klassiekers omvormen met wat zij in huis hebben.
Hete bliksem met zoete aardappel: Een Surinaamse interpretatie waar gewone aardappelen deels worden vervangen door zoete aardappel. Het spek blijft, maar de zoete aardappel geeft een ander karakter dat goed past bij de Surinaamse keuken. De appels kunnen minder gebruikt worden vanwege de natuurlijke zoetheid.
Hete bliksem met spekvet en ui: Een vereenvoudigde variant waarbij grove ui tussen de aardappelen en appels wordt gelegd. Het spek wordt eerst in het vet uitgebakken, waarna de aardappelen erin worden gekookt. Dit geeft meer smaakdiepte zonder extra ingrediënten.
Veelgestelde vragen
Kan ik hete bliksem van tevoren maken en opwarmen?
Ja, je kunt de stamppot een dag van tevoren maken en in de koelkast bewaren. Verwarm hem rustig in een pan op laag vuur en roer regelmatig door, zodat hij niet aanbrandt.
Hoe lang is hete bliksem houdbaar in de koelkast?
De stamppot is in een afgesloten bakje ongeveer 2 tot 3 dagen houdbaar in de koelkast. Bewaar het spek eventueel apart, dan blijft het steviger van structuur.
Kan ik het gerookte spek vervangen door iets anders?
Je kunt licht gerookt spek vervangen door gerookte bacon of gerookte katenspek, al is de smaak dan iets intenser. Ongerookt spek kan ook, maar dan mis je de kenmerkende rokerige smaak van dit gerecht.
Welke appels en aardappelen kan ik het beste gebruiken?
Gebruik voor de zure appels bijvoorbeeld Granny Smith en voor de zoete variant Elstar of Jonagold. Kies een kruimige aardappel, zoals een bintje, zodat de stamppot lekker grof en luchtig wordt.
Wat gaat er vaak mis bij het bereiden van hete bliksem?
Een veelgemaakte fout is te weinig water toevoegen, waardoor de aardappelen en appels aanbranden voordat ze gaar zijn. Zorg dat er voldoende water in de pan staat zodat alles gedurende de volledige 25 minuten goed kan koken.
Kan ik de stamppot ook fijner of juist grover maken?
Ja, de mate van stampen bepaal je zelf: stamp korter voor een grovere structuur met stukjes appel, of langer voor een gladdere stamppot. Let wel op dat je niet te lang doorstampt, anders wordt de stamppot te papperig.
