De boerenkool wordt eerst kort gekookt en fijngehakt, voordat hij met de aardappelen en de rookworst in dezelfde pan verder gaart. Dat scheelt afwas en de worst geeft smaak af aan het kookvocht. Reuzel in plaats van melk of boter maakt de stamp steviger en iets voller van smaak. Na ongeveer 45 minuten zachtjes koken is alles gaar; dan de worst eruit, stampen met de reuzel en op smaak brengen met peper en zout. Rekening houden met ongeveer 70 minuten in totaal, vooral door die lange, rustige kooktijd.
Het aantal porties is een schatting op basis van de ingrediënten.
Instructies
-
Was de boerenkool en verwijder de dikke stelen.
-
Schil de aardappelen en snijd ze in grove stukken.
-
Kook de boerenkool enkele minuten in ruim water en giet af in een vergiet.
-
Hak de gekookte boerenkool fijn.
-
Leg de aardappelen in een pan en voeg zoveel water toe dat ze bijna onderstaan.
-
Breng het water aan de kook.
-
Verdeel de helft van de boerenkool over de aardappelen, leg de rookworst erop en bedek met de rest van de boerenkool.
-
Strooi er een snufje zout over en laat het geheel 45 minuten zachtjes koken.
-
Controleer af en toe of er nog genoeg water in de pan zit en vul zo nodig aan.
-
Haal de rookworst uit de pan zodra alles gaar is en houd apart.
-
Stamp de aardappelen en boerenkool met de reuzel goed door elkaar.
-
Breng de stamppot op smaak met peper en zout en serveer met de rookworst.
Tips
- Te veel water bij de aardappelen: Zorg dat de aardappelen bijna onderstaan en niet volledig onder water verdwijnen, anders wordt de stamppot te nat en slap. Giet indien nodig wat overtollig water af voordat je gaat stampen.
- Rookworst niet laten doorkoken: Haal de rookworst er direct uit zodra de stamppot gaar is, ook al staat de pan nog even na te sudderen. Te lang meekoken maakt de worst droog en taai van binnen.
- Boerenkool niet fijn genoeg hakken: Grof gehakte boerenkool geeft een draderige stamppot die lastig te stampen is. Hak de gekookte boerenkool echt fijn, zodat hij zich goed vermengt met de aardappelen.
- Reuzel op kamertemperatuur toevoegen: Haal de reuzel op tijd uit de koelkast, dan smelt het sneller en gelijkmatiger door de warme stamppot. Koude, harde klontjes reuzel mengen minder goed en laten witte spikkels achter.
- Stamppot warm houden voor serveren: Zet de pan met deksel erop even apart terwijl je de rookworst in plakken snijdt, zodat de stamppot niet afkoelt. Serveer direct met een klontje extra reuzel of jus erover.
Variaties
- Boerenkool met worst en ketjap: Een Indonesisch getinte variant waar de boerenkool na het fijnhakken wordt afgeblust met ketjap manis en een scheutje trassi. De rookworst blijft, maar krijgt een zoet-umami-laag die goed aansluit bij de aardappelen. Klassiek Hollands gerecht met Indische smaakvoering.
- Boerenkool met worst en plantaardige groenten: Een Surinaamse variant waarbij de boerenkool samen met in blokjes gesneden zoete aardappel wordt gekookt, aangevuld met wat wortel. De worst geeft het vlees-element, terwijl de zoete aardappel een karakteristieke Surinaamse noot toevoegt. Voedzamer en meer groente.
- Boerenkool met varkensvlees en ui: Een klassiek Hollandse vereenvoudiging zonder gerookte worst: in plaats daarvan wordt spekkig varkensvlees mee gegaakookt met de boerenkool en aardappelen. Een gesnipperde ui versterkt de smaak. Meer huiselijk en minder rookaroma.
Veelgestelde vragen
Kan ik boerenkoolstamppot van tevoren maken en later opwarmen?
Ja, de stamppot is de volgende dag zelfs vaak lekkerder omdat de smaken intrekken. Bewaar hem afgedekt in de koelkast en warm hem op laag vuur op onder regelmatig roeren, zodat hij niet aanbakt.
Kan ik reuzel vervangen door iets anders?
Je kunt roomboter of margarine gebruiken als reuzel niet verkrijgbaar is, maar het resultaat wordt minder romig en mist de kenmerkende volle, hartige smaak die reuzel aan deze stamppot geeft.
Is ambachtelijke rookworst vervangbaar door een gewone supermarktrookworst?
Dat kan, maar een ambachtelijk gemaakte rookworst heeft doorgaans meer rooksmaak en een grovere structuur, waardoor het eindresultaat iets minder uitgesproken van smaak zal zijn.
Wat gaat er vaak mis bij het koken van de boerenkool en aardappelen samen?
Een veelgemaakte fout is te weinig water in de pan tijdens de 45 minuten kooktijd, waardoor het geheel aanbrandt. Controleer daarom af en toe of er nog genoeg water in de pan zit en vul zo nodig bij.
Waarom moet de rookworst uit de pan gehaald worden voordat je gaat stampen?
Als de rookworst blijft liggen tijdens het stampen, valt hij uiteen en meng je stukjes worst door de stamppot in plaats van hem heel te serveren. Haal hem er dus apart uit zodra alles gaar is.
Kan ik deze stamppot combineren met een ander gerecht als bijgerecht?
Boerenkoolstamppot wordt traditioneel als volledige maaltijd met rookworst gegeten, maar je kunt hem ook in kleinere porties serveren naast bijvoorbeeld gebakken spek of een gehaktbal.
