Aardappelpuree met vis erdoor is niet ongewoon in de Hollandse keuken, maar deze versie combineert kabeljauw met schorseneren en rauwe ham. De vis wordt apart gestoomd tot hij uit elkaar valt, terwijl aardappelen en schorseneren in aparte pannen koken. Losgeklopte eieren en warme melk maken de puree romig, de reepjes ham geven een zilte tegenhanger. Peterselie en citroensap gaan er pas op het laatst door, zodat de frisheid bewaard blijft. In ongeveer 40 minuten staat het op tafel.
Het aantal porties is een schatting op basis van de ingrediënten.
Instructies
-
Kook de aardappelen in ruim water met zout in ± 20 minuten gaar.
-
Kook de schorseneren in een andere pan water met zout in ± 20 minuten gaar.
-
Spoel de kabeljauwfilet af en dep hem droog.
-
Stoom de kabeljauw ± 5 minuten in een stoompan of stoommandje boven kokend water tot de vis uit elkaar valt.
-
Giet de aardappelen af en pureer ze met een mixer of stamper.
-
Roer de warme melk, de losgeklopte eieren, de boter, zout en peper door de puree.
-
Schep de kabeljauw, de schorseneren en de rauwe ham door de puree.
-
Warm het geheel op matig vuur ± 5 minuten door, tot alles goed heet is.
-
Schep vlak voor het serveren de peterselie en het citroensap erdoor.
Tips
- Losgeklopte eieren direct door hete puree: Als de puree te heet is wanneer je de eieren erdoor roert, kunnen ze gaan schiften en krijg je slierten in plaats van een gebonden geheel. Laat de puree eerst even iets afkoelen voordat je de eieren toevoegt, of roer stevig door terwijl je ze toevoegt zodat de warmte gelijk verdeeld wordt.
- Controleer de kabeljauw op graatjes: Voel met je vingers over de kabeljauwfilet voordat je hem gaat stomen, ook bij filet zitten soms nog restjes graat. Dit voorkomt onaangename verrassingen in de stamppot.
- Schorseneren niet lang genoeg laten koken: Schorseneren voelen eerder gaar aan dan ze werkelijk zijn en blijven soms vezelig als je ze te vroeg van het vuur haalt. Prik met een vork in het dikste stuk; pas als dit zonder weerstand lukt, zijn ze echt zacht genoeg voor de stamppot.
- Rauwe ham pas op het laatst mengen: Schep de reepjes rauwe ham er samen met de kabeljauw en schorseneren doorheen, maar mix niet te lang en te grondig. Zo blijven de draadjes ham herkenbaar en verdwijnt de smaak niet in de puree.
- Citroensap te vroeg toevoegen: Citroensap dat te lang meekookt of te vroeg wordt toegevoegd, verliest zijn frisheid en kan de melk in de puree licht laten schiften. Voeg het, zoals in het recept staat, echt pas vlak voor het serveren toe.
Variaties
- Visstamppot met trassi en schorseneren: Een Indonesische variant waarbij de stamppot wordt afgemaakt met een mengsel van trassi, sambal en limoen. De kabeljauw wordt gekruid met trassi voordat deze wordt gestoomd. Dit geeft de stamppot een diepe, umami-rijke smaak die typisch is voor Indo-gerechten.
- Visstamppot met gerookte vis en groenten: Een Surinaamse versie met gerookte en gezouten kabeljauw in plaats van verse filet, wat meer smaak geeft. Voeg in plaats van schorseneren Surinaamse kalebas of pompoen toe. Werk af met citroensap en fijngesneden bieslook voor een lichter karakter.
- Visstamppot met ui en mosterd: Een vereenvoudigde Hollandse variant zonder schorseneren, gemaaktmet gesnipperde ui die mee in de stamppot gaat. Een lepel grove mosterd wordt door de puree geroerd en de kabeljauw wordt afgewerkt met een bruin boterujsje met kappertjes.
Veelgestelde vragen
Kan ik deze visstamppot van tevoren maken en later opwarmen?
Je kunt de stamppot een dag van tevoren maken tot en met het doorwarmen op het vuur, en dan koel bewaren. Voeg de peterselie en het citroensap pas toe vlak voor het serveren, na het opwarmen, zodat de frisheid behouden blijft.
Zijn schorseneren te vervangen door een ander ingrediënt?
Als schorseneren niet verkrijgbaar zijn, kun je ze vervangen door witlof of pastinaak, al veranderen die de smaak van het gerecht wel merkbaar. Kook de vervanger ook apart gaar zoals in het recept beschreven, aangezien de kooktijd kan afwijken van de aangegeven ± 20 minuten.
Wat is een veelgemaakte fout bij het stomen van de kabeljauw?
Een veelgemaakte fout is de vis te lang stomen, waardoor hij droog en flinterig wordt. Stoom de kabeljauwfilet daarom niet langer dan de aangegeven ± 5 minuten, tot hij net uit elkaar valt.
Kan ik de rauwe ham vervangen door iets anders?
Je kunt de rauwe ham vervangen door gerookte ham of spekreepjes, maar dan verlies je wel de zachte, licht zoute smaak die typisch is voor rauwe ham in dit gerecht. Voor een vegetarische variant kun je de ham gewoon weglaten.
Waarom moet de melk en boter warm zijn bij het pureren van de aardappelen?
Warme melk en boter mengen makkelijker door de aardappelpuree en voorkomen dat de puree klonterig of te snel afgekoeld wordt. Gebruik je koude melk, dan wordt de puree minder smeuïg.