Zwartepiet had het niet breder kunnen aanpakken: een bal speculaasdeeg met amandelspijs, ingepakt in bladerdeeg en dichtgeknoopt met raffia tot een echte zak. Het speculaasdeeg maak je zelf van boter, bloem, basterdsuiker en speculaaskruiden, de spijs meng je met ei voor het bindmiddel. Reken op ongeveer 85 minuten in totaal, en bak de zakken liever een dag van tevoren. Op de dag zelf hoeven ze dan alleen nog even na in de oven op 160 graden.
Instructies
-
Laat de bladerdeegplakken ontdooien.
-
Kneed een deeg van de boter of margarine, bloem, basterdsuiker, zout en speculaaskruiden.
-
Voeg twee eetlepels water toe en kneed alles goed door.
-
Rol er 32 tot 40 balletjes van.
-
Leg de balletjes op een met bloem bestoven aanrecht en maak ze met de hand of een deegroller plat.
-
Vermeng de amandelspijs met het ei en maak hier evenveel balletjes van als speculaasdeegrondjes.
-
Leg op elk speculaasdeegrondje een amandelspijsballetje en vouw het deeg er helemaal omheen tot een bal.
-
Verwarm de oven voor op 160 graden en bak de ballen op bakpapier 20 minuten. Laat ze afkoelen.
-
Snijd van elke bladerdeegplak aan één kant twee repen van ongeveer 1 tot 1,5 cm af en rek de plak in de lengte uit tot hij 1,5 keer zo lang is.
-
Leg een speculaasbol midden op de plak bladerdeeg, vouw de zijkanten omhoog en sluit ze als een zak met water en een stuk raffia.
-
Bak de zakken 20 tot 25 minuten in de oven van 160 graden.
-
Bak de zakken bij voorkeur een dag van tevoren en verwarm ze op de dag zelf eventueel nog even na in een oven van 160 graden.
Tips
- Speculaasdeeg te droog of te klef: Basterdsuiker en boter kunnen per merk verschillen in vocht, waardoor het deeg soms kruimelt en soms plakt. Voeg het water beetje bij beetje toe totdat je een samenhangende, niet plakkerige bal krijgt, ook als dat iets minder of meer dan twee eetlepels is.
- Amandelspijs plakt vast aan handen: Spijs met ei is vaak nogal kleverig om tot balletjes te rollen. Bevochtig je handen licht met water of gebruik een beetje poedersuiker om het rollen makkelijker te maken.
- Bladerdeeg niet te ver uitrekken: Rek de plak rustig en gelijkmatig uit tot anderhalf keer de lengte, zodat er geen dunne of gescheurde plekken ontstaan waar de vulling doorheen kan lekken tijdens het bakken.
- Zak niet goed gesloten: Als de randen van het bladerdeeg niet goed met water zijn dichtgemaakt voordat je het raffia bindt, kan de zak tijdens het bakken openspringen. Druk de randen stevig aan zodat ze goed plakken.
- Bewaar de zakken luchtdicht: Wanneer je de zakken een dag van tevoren bakt, bewaar ze dan afgedekt of in een afgesloten trommel, zodat het bladerdeeg niet uitdroogt voordat je ze op de dag zelf naverwarmt.
Variaties
- Zak van Zwartepiet met Amandelspijs en Nootmuskaat: Dezelfde speculaastraktatie met een versterkte amandelsmaak. Voeg 50 gram extra amandelspijs toe aan het deeg en werk deze goed door voordat je de balletjes rolt. Dit geeft een rijker, voller resultaat met meer textuur.
- Zak van Zwartepiet met Bruine Suiker en Kokos: Een Indo-Hollandse variant waar je 25 gram geraspte kokos door het speculaasdeeg mengt. Dit refereert aan de Indonesische invloed in Nederlandse traktaties. Gebruik dezelfde amandelspijs vulling en bereiding, maar verkrijg zo een subtiele kokossmaak.
- Zak van Zwartepiet met Pinda's: De Surinaamse touch: vervang 25 gram amandelspijs door fijngestampte geroosterde pinda's. Behoud alle andere ingrediënten en bereidingsstappen. Geeft een meer nootachtige smaak die aansluit bij lokale voorkeur.
Veelgestelde vragen
Kan ik de zakken van Zwartepiet van tevoren maken?
Ja, dat wordt zelfs aangeraden. Bak de zakken een dag van tevoren en verwarm ze op de dag zelf eventueel nog even na in een oven van 160 graden.
Kan ik de amandelspijs vervangen door iets anders?
Je kunt spijs zonder amandel gebruiken als je een notenallergie wilt vermijden, maar dan verandert wel de smaak en textuur van de vulling. Zorg dat je het alternatief net zoals de amandelspijs mengt met het ei voordat je er balletjes van vormt.
Wat gaat er vaak mis bij het dichtvouwen van het bladerdeeg?
Zorg dat je de plak eerst goed in de lengte uitrekt tot anderhalf keer de originele lengte, anders is er te weinig deeg om de zak goed te sluiten. Bevestig het touwtje pas nadat je de zijkanten met water hebt dichtgeplakt, zodat de zak niet opengaat tijdens het bakken.
Kan ik de basterdsuiker vervangen door witte suiker?
Basterdsuiker geeft het speculaasdeeg de typische smaak en kleur, dus vervanging door witte suiker levert een minder speculaasachtig resultaat op. Bruine basterdsuiker is bij vrijwel elke supermarkt verkrijgbaar, dus vervangen is meestal niet nodig.
Waarom moet het bladerdeeg eerst ontdooien voordat ik het gebruik?
Bevroren bladerdeeg scheurt snel en is lastig uit te rekken, waardoor de zak niet goed sluit. Laat het daarom volledig ontdooien voordat je de repen afsnijdt en de plak uitrekt.
Hoeveel speculaasballen en zakken levert dit recept ongeveer op?
Van het speculaasdeeg rol je 32 tot 40 balletjes, en van elk balletje maak je uiteindelijk één zak met bladerdeeg. Het exacte aantal hangt af van hoe groot je de balletjes maakt.
